Trond Giske har rett, om finanskrisen!

De aller fleste land vil bytte statsfinanser med AS Norge. Vi er de nestrikeste etter Luxembourg og landets rikdom (nasjonalformuen) har økt med 60% de siste 10 årene. Så Giske har på mange måter rett.

I etterkant er det også enkelt å oppsummere med at tiltakene for å redde landet fra finanskrise og massiv arbeidsledighet var vellykkede. Vi hadde oljefondet å benytte til å øse ut penger til kommuner og samferdsel. Så mye at 1 mrd står på konto (?) fortsatt på samferdsel.

Jeg jobbet som økonomisk rådgiver for Høyre da Finanskrisen inntraff. Det var ikke tvil i mitt økonomiske sinn at vi måtte bruke mye penger og flere tiltak. Det er helt klart utrolig viktig at vi hadde erfaring fra Bankkrisen på 90-tallet. Det betydde at bankene hadde vært mer forsiktige og tilsynet noe strengere enn andre steder.

Så til tiltakspakken på 20-30 mrd våren 2009. Altså ekstraordinær pakke for å hindre stor arbeidsledighet. Med fargen på sittende regjering kom tiltakene i hovedsak ut på merbruk innen offentlig sektor. Det ble gitt nye mrd til kommuner, til skoleoppussing og vei vedlikehold.

Det ble gitt penger til samferdsel og noen positive låneordninger for bedriftene. I bunn og grunn en vellykket Keynes-politikk på kort sikt. Jeg mener at 6 mrd i lavere skatt for hele næringslivet hadde vært klokt, og Høyre la også frem merbruk av penger det året – i 2009. Det var for å sikre at ikke «alle» skal jobbe i offentlig sektor.

Det var det eneste riktige å gjøre fra et økonomisk-politisk ståsted. Så kan vi evaluere etterpå som økonomer og finne følgende svakheter:

* Fordi høy arbeidsledighet i Norge har en høy «politisk» pris – tar styrende politikere heller litt mye Møllers tran enn litt lite…

* Fordi staten er stor allerede og har halve folket (minst) som støttespillere, er det mindre fare for reaksjon mot statlig ekspansjon.

* Rentespøkelset var helt fraværende da internasjonale renter gikk til null og alt press på inflasjon var borte. De normale sammenhenger i økonomiene var ikke lenger tilstede.

Problemet med Giskes parade-marsj og argumentasjon er følgende:

*Hvor stor del av suksessen følger av høye oljepriser- og investeringer med ringvirkninger?

* Hvor stor del av 200.000 i økt sysselsetting ville kommet uansett pga oppgang i norsk økonomi?

* Hvilke problemer får vi nå pga sen reversering av budsjettene ved høyere lønns- og rentenivå?

* Hvilke store incentiv- og strukturproblemer består i norsk økonomi ved at staten alltid redder kommuner, banker og arbeidere fra «markedskreftene»?

Jeg er helt overbevist om at fornyelse i norsk økonomi og innovasjon i offentlig sektor kommer saktere enn uten de store oljepengene.

Vi får ingen rask reform innen kommune-Norge. Vi klarer ikke å planlegge og løse transportutviklingen. Vi kjemper ikke om de beste forskere eller de innovative bedriftene.

Vi er for trege til å overføre gode løsninger i privat sektor til enda bedre løsninger i offentlig sektor.

Men Giske har rett i at de fleste misunner oss statsfinansene.

Nå finnes det verdier som er viktigere enn milliarder; nemlig frihet – glede – og nyskaping!

**

Låt: Free – med Seal (2010).

Reklamer

Legg igjen en kommentar

Fyll inn i feltene under, eller klikk på et ikon for å logge inn:

WordPress.com-logo

Du kommenterer med bruk av din WordPress.com konto. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer med bruk av din Twitter konto. Logg ut / Endre )

Facebookbilde

Du kommenterer med bruk av din Facebook konto. Logg ut / Endre )

Google+-bilde

Du kommenterer med bruk av din Google+ konto. Logg ut / Endre )

Kobler til %s

%d bloggere like this: